Anasayfa
Sayı 1'den 155'e Yöre
Yöre'deki Yöremiz
Gezi Fotoğraflarında Edirne
Edirne Turları
Gezgin Dünyası
Yazı Dizileri
Yöre Yayınları
  Yöre'deki Yöremiz
ENEZ
YÖRE: 17 YIL - AĞUSTOS 2001
7300 YILLIK TİCARET KENTİ VE BALKANLARIN KAPISI ANTİK AİNOS'TAN ENEZ'E


Ayhan Tunca



enez.jpg
Yöre’nin 17. Sayısı bu adla ve 2001 yılının Ağustos ayında yayınlanırken; Enez, tümüyle kendisinin anlatıldığı bir dergi ile ilk kez tanışmış oldu.
“İki limanlı antik Ainos”un öyküsü 7300 yıl önce başlar. Prof. Mehmet Özdoğan’ın yaptığı Hocaçeşme kazısı, Balkanlardaki ilk tarımcı köyü de ortaya çıkarmıştır ki: bu sonuç, gerek yerel arkeolojiyi ve gerekse Balkanlardaki arkeoloji tarihini yazmayı gerektirir niteliktedir. Buradaki buluntular M.Ö. 5300 yılına tarihlendirilmektedir.
Enez’de, kalede ve çevrede yapılan kazılar bu beldenin 7300 yıldır kesintisizce yaşanmış bir kent olduğunu işaret etmektedir.
Enez kazılarının Hocaçeşme’de çıkardığı özgün iki bilgiden biri; Balkanlara gelen ilk tarımcı köyün burada olduğunu söylerken diğer bir bilgi de dünyadaki en eski tahkimatlardan birinin burada bulunuyor oluşuna ilişkindir.
Gerçekten de yerleşmeyi çevreleyen yaklaşık 1m. kalınlığındaki taş duvarı ile burası, dünyada en eski tahkimatlardan biri olduğu gibi Balkanlardaki en eski örneklerindendir de…
***
Keşan yönünden Enez’e gelenleri; bu antik şehre girerken, bir Roma dönemi Su Terazisi karşılar…
Meriç Nehri’nin Ege’ye (Saros’a) döküldüğü noktada kurulan Antik Ainos’un iki limanı ve ayrıca bir iç limanı bulunmaktaydı.
Eskiçağ yazarları, İki limanlı kent olarak anarlar.
Bu limandan nehir gemileri ile alınan mallar Meriç Nehri yoluyla Edirne’den geçirilir, Filibe ve karayolunun da devreye girmesiyle Karadeniz’e kadar götürülürdü. Veya Karadeniz’den Ainos’a…
Karadeniz ve Ege arasındaki en kısa, en emin yoldu bu ve zamanla Meriç Nehri’nde 300 kadar küçük geminin sefer yaptığı biliniyor.
***
Ainos adı ilk kez Homeros’un İlya’dasında kullanıldı.
Yöre’nin Enez sayısında Enez'in sonraki tarihi yıllarına ait özet bilgilere de yer verilmiştir.

resim-011.jpg

Bu sayıda Fatih döneminde Osmanlıların eline geçmesi ve dönemin ünlü komutanı Has Yunus Bey’in fetihteki rolü özetlendi…
Bu arada Cumhuriyet Türkiyesi’nin ilkleri ve en saygın bilim adamları arasında adı geçen Prof. Dr. Afif Erzen’in yaşam öyküsünü öğrencisi ve kendisinden sonra Enez kazılarını yürüten Prof. Dr. Sait Başaran anlattı…

resim-012.jpg

O yılların Edirne Milletvekillerinden Ahmet Ertürk’le gezilen Taşaltı Nekropolü ve burada yürütülen kazılarda ulaşılan buluntulara ilişkin açıklamalarda bulunan Sait Başaran, Kale kazılarına dönük geniş bilgiler verdi:
Bir Osmanlı Hamamı…
Roma dönemi zenginlerinden bir Enezlinin villası…
Arkaik Çağ keramik buluntuları…
Anfora kulpları…
Lahitler…
Kral kızı…
Ölüye Hediyeler… Tümü Sait Başaran’ın verdiği bilgiler arasındadır.
Bu arada Yöre’nin söz konusu sayısı için Enez’e ulaşan Via Egnetia’nın Keşan yönüne giden bölümünde bir yürüyüş yapıldı ve görüntülendi.
***
Enez’in 2000 yıl önce çözülen kanalizasyon sorununu bir kazının sonuçları arasında ve yerinde görebilmek heyecan vericidir…
Bu arada Yöre 17’de yayınlanan Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman İnci’ye ait bir yazı “Ergene Yok Olurken Pelikanlar Gala Gölünü Bırakmamakta Direniyor” başlığını taşımaktadır.
Ayhan Tunca’nın “19 Balık Çeşidi, 42 Bitki ve 140 Kuş Türü ile Gala Gölü” adlı yazısında, göle ilişkin genel bilgiler verilirken, gölün sorunları dile getiriliyor. Diğer taraftan, dönemin Edirne Valisi Fahri Yücel’in Gala ve çevresine ilişkin projesine yer verilen Yöre 17’de Prof. Dr. Gönül Cantay’ın “ Enez’de Sahil Kervansarayı” Prof. Dr. Osman İnci’nin “Enez Sahil Kervansarayı (İngiliz Kışlası) kurtarılıyor” konulu yazısı ve Ayhan Tunca’nın “Enez Manastırları” araştırması yer almaktadır.
Bu arada Enez Belediye Başkanları, Enez Kaymakamları listelerinin bulunduğu Enez özel sayısında Enez’e bağlı köyler Ayhan Tunca’nın kaleminden “19 Köy ve 4 km. Uzakta Köy Yerleşimli Bir Mahalle: Çataltepe” başlığıyla verilirken şu köyler anlatılmaktadır:
Abdurrahim, Büyükevren, Çavuşköy, Çeribaşı, Gülçavuş, Hasköy, Hisarlı, Işıklı, Karaincirli, Kocaali, Küçükevren, Sultaniçe, Sütçüler, Şehitler, Çandır, Umurbey, Vakıf, Yazır, Yenice…
***
Yöre dergisinin Enez özel sayısındaki son yazılar ise Ataol Behramoğlu ile dönemin Enez Belediye Başkanı Abdullah Bostancı’ya aittir.
Ancak… Yöre 17’de:
“Kalede Dantel Gibi İşlenmiş Bir Mimari Harika: Anakaya” (Yerli Kaya) ve kalede Ayios Konstantinos adlı bir kilise iken zamanla Fatih Camisi olan tarihi mekâna konu olan yazılar dışında, bir zamanlar bu kazıda çalışan ünlü sanatçı Candan Erçetin’den söz eden yazıların varlığını da belirtmeliyiz.
Peki; Enez’i veya Ainos’u gezerek tanımak için ne yapabilirsiniz?
Önce Keşan’a gelmelisiniz… Keşan’dan Enez 60 km… Bu yolu alırken Enez’e üç km kala solda bir çeşme göreceksiniz.
Basit bir kır çeşmesidir Hocaçeşme… Çeşmenin hizasına geldiğinizde siz sağa bakınız…
Bir tümsek göreceksiniz ki; işte orası Prof. Dr. Mehmet Özdoğan’ın kazı alanıdır.
Oralardan sol yöne bakmayı sürdürerek Enez’e gelirken Sancaktepe dikkatinizi çekecektir… Sonra Roma dönemi Su Terazisi… Şehre girişte, sola açılan ilk yoldan saparsanız Taşaltı Nekropolü ve Kral Mezarı olarak anılan alana ulaşırsınız… Roma ve Bizans… Kale en az iki saatinizi alır… Anakaya’daki kazıları; Ayasofyayı, şapel örneği temelleri gezip gözlerken etkileneceksiniz…
Sonra, aşağıya inip antik liman kalıntılarını, bir Osmanlı hamamını, Has Yunus’un türbesini gezebilirsiniz… 2000 yıl öncesinin kanalizasyonu Kara Bekir Caddesindedir…
Eğer bir yaz gününde gelmişseniz Saros’un kendini sirküle etme özelliği ile ünlenmiş denizinde yüzme olanağını da bulacaksınızdır…
Gala’ya gidiniz ve kuşları gözleme fırsatınız olsun…
Kum kefalini tatmadan dönmek olmaz… Kimbilir; Şansınız yaver giderse, buralarda soyu tükenmekte olan yılan balığı yiyebilmek mümkün…

  • 2000 - 2013 © Yöre Basın Yayın Reklam ve Dağıtım Hizmetleri
    Muhittin Günel İş Merkezi Kat:2 No:125 - EDİRNE
    Tel: 0.284.213 13 84 - Cep: 0.542.283 23 82
    refona.NET